Een kijkje in de keuken: de Roos van Leary
Samenwerken, het is een vak apart. Een model dat wij vaak inzetten om communicatie en samenwerking vlot te trekken is de Roos van Leary. We interviewen Ignanke Verbakel directeur van de Leary Academy over wat het model inhoudt en hoe het model in de praktijk toegepast kan worden. 
Hoe is de Roos van Leary ontstaan?
Waarom loopt communicatie soms moeiteloos en voelt het op andere momenten juist stroef of zelfs frustrerend? Die vraag houdt psychologen al decennialang bezig. Waar in de eerste helft van de vorige eeuw vooral werd gekeken naar wat zich ín een persoon afspeelt, kwam later een belangrijk inzicht: gedrag ontstaat niet in isolatie, maar in interactie. Wat jij doet, roept iets op bij de ander en andersom.
Dat inzicht vormde de basis voor wat we nu kennen als de Roos van Leary. Onderzoek van de Kaizer Foundation, met Timothy Leary als één van de onderzoekers, liet zien dat gedrag voorspelbare reacties oproept. Soms knellend, soms juist verbindend. En het mooie is: daar kun je zelf invloed op uitoefenen. Door bewust ander gedrag te kiezen, gebruik je als het ware een interactiesleutel.
Ignanke kwam bij de Leary Academy terecht doordat Bert van Dijk (oprichter van de Leary Academy en schrijver van onder meer het boek ‘Beïnvloed anderen, begin bij jezelf’) bijna met pensioen ging en in Ignanke zijn opvolger zag. Als psycholoog kende zij het model al heel goed, onder meer omdat zij het voor haar afstudeeronderzoek uitvoerig onderzocht had. Na even getwijfeld te hebben (ben ik wel ondernemer?), besloot ze in het diepe te springen en sinds 2019 leidt zij het bedrijf.
Hoe draagt de Roos van Leary bij aan een betere samenwerking?
“Als ik het model kort samenvat, kom ik altijd uit op drie pijlers,” vertelt Ignanke.
- Zelfinzicht: ontdekken hoe jouw gedrag overkomt op anderen.
- Effectievere communicatie: bewuster kiezen wat je zegt en doet.
- Sterkere samenwerking en relaties: omdat begrip leidt tot verbinding.
Wie actief met de Roos van Leary werkt, kijkt niet alleen naar zichzelf, maar ook naar de ander. Waarom reageert iemand zoals hij doet? Welke overtuigingen, waarden of emoties spelen mee? Alleen al dát inzicht haalt vaak veel ruis uit de communicatie. Door samen het gesprek hierover aan te gaan, ontstaat er bijna vanzelf meer begrip en samenwerking.
Een belangrijk uitgangspunt daarbij is: de ontvanger bepaalt. Jij kunt denken dat je iets vriendelijk brengt, maar als de ander dat anders ervaart, komt je boodschap niet aan. Het gaat dus minder om wat je zegt, en meer om hoe de interactie wordt beleefd. En dat vraagt soms om aanpassing van jouw gedrag.
De Roos van Leary is inmiddels een bekend model in kringen van communicatietrainers en -coaches. Om het werken met het model leuk, inspirerend en – minstens zo belangrijk – praktisch en leerzaam te maken, heeft de Academy verschillende hulpmiddelen ontwikkeld.
Welke instrumenten zijn er beschikbaar om te werken met de Roos van Leary?
De Roos van Leary is inmiddels niet meer weg te denken uit trainingen en coaching. Binnen de Leary Academy worden professionals, zoals jullie, opgeleid om met het model te werken. Daarbij staat één vraag centraal: hoe maken we het niet alleen inzichtelijk, maar ook leuk, praktisch en toepasbaar?
Allereerst is er het interpersoonlijk profiel (IPP), dat in kaart brengt hoe deelnemers zichzelf zien en hoe anderen hen ervaren. Ook leert het deelnemers over welke interactiekrachten zij beschikken en hoe ze effectiever kunnen leren schakelen tussen de 8 verschillende gedragsstijlen in de Roos.
Verder zijn veel tools ontstaan vanuit vragen uit het werkveld. Zo werd het bekende vloerkleed ontwikkeld – nog steeds een bestseller – en aangevuld met illustraties en teksten voor verschillende leerstijlen: visueel, auditief en gevoelsmatig. Daarnaast zij er vloertegels, een handige waaier in pocketformaat en online content.
Het meest complete antwoord op alle vragen van de afgelopen jaren, tot slot, is de Roos van Leary toolkit (gelanceerd eind 2025). Deze bevat onder andere een uitlegboekje, kaarten met gedragsstijlen en situaties, interactiekaarten, inspiratiezinnen én een QR-code voor extra werkvormen. Zo heb je als Leary professional alles bij elkaar om direct met de Roos aan de slag te kunnen.
Het is een bekend model, zie jij in de toekomst nog ruimte voor andere mogelijkheden voor of toepassingen van de Roos van Leary?
Ik vind het vooral heel erg leuk om te blijven ontwikkelen en vooral ook in te spelen op wat de klant wil. En ja, ik heb zeker ambities. Zo wil ik echt graag wetenschappelijk onderzoek gaan doen. Ik weet niet of het komend jaar al gaat gebeuren, Maar ik heb een zaadje in mijn hoofd zitten. En dat ga ik natuurlijk niet alleen doen, ik wil het graag in samenwerking met een universiteit doen.
Bij welke vraagstukken zou jij de Roos van Leary aanraden?
Eigenlijk is het antwoord verrassend simpel: als het over communicatie gaat. Juist omdat de Roos van Leary zich richt op het interpersoonlijke – op wat er tussen mensen gebeurt – blijft het model zo krachtig en populair. Deelnemers geven vaak terug dat het hen helpt om die onderstroom te begrijpen. En precies daar ligt vaak de sleutel tot betere samenwerking.
Nieuwsgierig naar wat de Roos van Leary voor jou of jouw teams kan betekenen?
Bij ACT2Grow zijn wij gecertificeerd om het interpersoonlijke profiel in te zetten en om met de Roos van Leary te werken. Neem voor al je vragen rondom communicatie en samenwerking contact met ons op. Samen kijken we hoe we jouw vraagstuk het beste aan kunnen pakken.
